Jacek Malczewski
Jeden z najwybitniejszych malarzy polskich urodził się 14 lipca 1854 roku w Radomiu w zubożałej rodzinie szlacheckiej. Atmosfera patriotyzmu i romantycznego narodowego mesjanizmu panująca w rodzinnym domu ukształtowała zarówno światopogląd artysty, jak i jego program artystyczny.
Malczewski rozpoczął studia malarskie w Krakowie w 1872 roku. W 1875 wstąpił do klasy Jana Matejki, którą ukończył w roku 1879, z przerwą na naukę w paryskich École des Beaux-Arts i Académie Suisse (1876-1877). Malarstwo Matejki znacząco wpłynęło na młodego artystę, zafascynowanego także twórczością Artura Grottgera. Te inspiracje legły u podstaw nacechowanego martyrologią patriotycznego nurtu malarstwa Malczewskiego.
Na początku lat 90. XIX wieku Malczewski zainicjował w polskim malarstwie okres symbolizmu i odrodzenie romantycznej tradycji. Czerpał głównie z polskiej sztuki, tradycji i folkloru, łącząc rodzime inspiracje z oryginalnie interpretowanymi motywami mitologicznymi i biblijnymi. Tematyka dzieł Malczewskiego koncentrowała się na kilku wątkach, wielokrotnie na nowo interpretowanych, odczytywanych w różnym świetle wydobywającym ich nowe aspekty. Stąd skłonność Malczewskiego do tworzenia serii i cyklów obrazów, w których przewijają się – często splątane ze sobą – wątki istoty i roli sztuki, martyrologii i wyzwolenia narodu, śmierci, eschatologii, poszukiwania szczęścia. Często odwoływał się do wątków autobiograficznych, z lubością tworzył autoportrety, dokumentując upływ czasu.
Pod koniec życia Jacek Malczewski zmagał się z chorobami, które utrudniały mu pracę – zwłaszcza artretyzm i postępująca utrata wzroku. Zmarł 8 października 1929 roku w Krakowie.
